మహా శివరాత్రి హిందువులకు అత్యంత పవిత్రమైన పండగ. ఈరోజు ఉపవాసంతోపాటు జాగరణ కూడా చేస్తారు. మహా శివరాత్రి జాగరణ అంటే.. కేవలం రాత్రి అంతా మెలకువగా ఉండటం, ఉపవాసం చేయడం మాత్రమే కాదని, దాని వెనుక అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యం దాగి ఉందని ప్రముఖ ప్రవచనకర్త గరికపాటి నరసింహారావు వివరించారు. శివుడు నిత్యం తపస్సులో నిమగ్నమై, జటలు ధరించి ఉంటాడు. జటాధరాయ అంటే భౌతికమైన అలంకరణలు, వ్యామోహాలు త్యజించి, తపస్సులో లీనమవడం. ఈ తత్వం యువతలో నూనె రాయకుండా జడలు కట్టేసుకుని ఉండటాన్ని శివుని తపస్సుతో పోల్చి చమత్కరించారు. శివుడు అనేక విద్యలకు ఆద్యుడు. ఆయన చేతిలోని ధనుస్సును పినాకం అంటారు. ఆయన ధనుర్విద్యకు మూలపురుషుడు. విష్ణుమూర్తి అవతారమైన పరశురాముడికి ధనుర్విద్యను శివుడే నేర్పగా, పరశురాముడు భీష్ముడు వంటి వారికి నేర్పారు. అలాగే శివుడు సంగీత విద్యకు కూడా ఆద్యుడు.
విద్యలకు శివుడే ఆద్యుడు..
“శిశుర్వేత్తి పశుర్వేత్తి వేత్తి గానరసం ఫణీహి. సయేవ శంకరో వేత్తి నారదో వేత్తి వా నవా?” అనే శ్లోకాన్ని ఉటంకిస్తూ, శిశువు, పశువు, పాము (కుమారస్వామి, నందీశ్వరుడు, నాగరాజు) సంగీత రసాన్ని ఆస్వాదిస్తాయని, అయితే సంగీత పరిజ్ఞానం శివుడికి మాత్రమే సంపూర్ణంగా తెలుసునని, నారదులకు కూడా అనుమానమే అని నొక్కి చెప్పారు. ప్రముఖ గాయకుడు బాలమురళీకృష్ణ పుట్టిన ఊరు శంకరగుప్తం కావడాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, శంకరుడు సంగీతాన్ని గుప్తంగా దాచిన చోట పుట్టడం వల్లే ఆయనకు సంగీతంపై అంత పట్టు వచ్చిందని చమత్కరించారు. ధనుర్విద్యతో పాటు అక్షరాభ్యాసం, కవిత్వం (సరస్వతి దేవి నిలబడితే, శివుడు ప్రసాదిస్తాడు), మల్లవిద్య వంటి అనేక విద్యలకు శివుడే ఆద్యుడు. అందుకే అక్షరాభ్యాసంలో “ఓం నమః శివాయ” అని రాస్తారు.
అహంకారం వదిలితేనే…
శివరాత్రి కథలో బ్రహ్మ, విష్ణువులు తమలో ఎవరు గొప్ప అని వాదించుకుంటూ, శివుని ఆద్యంతాలను తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించడాన్ని అహంకారానికి ప్రతీకగా గరికపాటి నరసింహారావు వివరించారు. విష్ణువు వరాహ రూపంలో భూమిని తవ్వుకుంటూ అంతు తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తే, బ్రహ్మ హంస రూపంలో ఆకాశంలోకి ఎగిరి అంతు కనుక్కోవడానికి వెళ్లాడు. ఈ ప్రయత్నాల వల్ల శివుడు దొరకలేదని, ఎందుకంటే శివుడు ఎదురుగా ఉన్నా అహంకారం వారిని చూడనివ్వలేదని వివరించారు.
శివరాత్రి జాగరణ అసలు ఉద్దేశ్యం
ఈ కథను మానవ జీవితానికి అన్వయిస్తూ, గత జ్ఞాపకాల (పదేళ్ల క్రితం జరిగినవి) గురించి నిరంతరం తవ్వుకోవడం విష్ణువు చేసిన పనితో సమానమని, భవిష్యత్తు గురించి అనవసరంగా భయపడటం (రెండేళ్ల తర్వాత ధరలు ఎలా ఉంటాయి?) బ్రహ్మ చేసిన పనితో సమానమని పేర్కొన్నారు. ఈ రెండింటి వల్ల ఆత్మజ్ఞానం (శివుడు) లభించదని స్పష్టం చేశారు. శంకరాచార్యుల వారి “దేహో దేవాలయః ప్రోక్తః జీవో దేవ స్సనాతనః. త్యజే దజ్ఞాన నిర్మాల్యం సోహం భావేన పూజయేత్” అనే సూక్తిని ఉటంకిస్తూ, నిన్నటి పూజా ద్రవ్యాలు (నిర్మాల్యం) తొలగిస్తేనే శివలింగం కనిపిస్తుందని, అదే విధంగా నిన్నటి జ్ఞాపకాలను తొలగిస్తేనే ఆత్మజ్ఞానం లభిస్తుందని వివరించారు. వర్తమాన క్షణంపై దృష్టి సారించి, ఈ క్షణంలో జీవించడమే శివ తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందడానికి ఏకైక మార్గమని ఈ ప్రవచనం ద్వారా స్పష్టం చేశారు. అటువంటి జ్ఞానాన్ని పొందడానికి ప్రయత్నం చేయడమే శివరాత్రి జాగరణ అసలు ఉద్దేశ్యం.
(Disclaimer: ఈ వార్తలోని సమాచారం మత సంబంధమైన అంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. పాఠకుల ఆసక్తి మేరకు అందించడం జరిగింది.)
