బ్రెయిన్ స్ట్రోక్, లేదా పక్షవాతం, మెదడుకు రక్త సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడటం వల్ల సంభవించే ఒక ప్రాణాంతక పరిస్థితి. మెదడు కణాలకు ఆక్సిజన్, పోషకాలు అందక అవి దెబ్బతింటాయి, దీనివల్ల శరీరంలోని వివిధ భాగాల నియంత్రణ కోల్పోవచ్చు. సాధారణంగా స్ట్రోక్తో సంబంధం ఉన్న ప్రధాన లక్షణం పెరాలసిస్. స్ట్రోక్ సంభవించడానికి రెండు ముఖ్య కారణాలు ఉన్నాయి. మొదటిది, మెదడుకు రక్తాన్ని అందించే ముఖ్యమైన రక్తనాళంలో రక్తం గడ్డకట్టడం లేదా ఇతర అడ్డంకులు ఏర్పడటం వల్ల రక్త సరఫరా నిలిచిపోవడం (ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్). రెండవది, మెదడులోని ఒక రక్తనాళం చిట్లి, రక్తం మెదడు కణజాలంలోకి కారడం (హెమరేజిక్ స్ట్రోక్). ఈ రెండు రకాల స్ట్రోక్లు మెదడుకు తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి. బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ను త్వరగా గుర్తించడం వల్ల మెదడుకు జరిగే నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చు.
స్ట్రోక్ లక్షణాలను గుర్తించడానికి FAST అనే సులభమైన సూత్రం ఉంది, ఇది ప్రజలకు తక్షణమే చర్య తీసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
F – ఫేస్ (ముఖం): స్ట్రోక్ వచ్చిన వ్యక్తి ముఖంపై మార్పులను గమనించాలి. ఒక వైపు ముఖం వాలిపోవడం, నోటి ఒక మూల కిందికి జారడం, లేదా ఫోర్హెడ్ ముడతలు పోయి ఫ్లాట్గా మారడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ముఖం అసిమెట్రికల్గా కనిపిస్తే, ఇది స్ట్రోక్ సంకేతం కావచ్చు.
A – ఆర్మ్స్ (చేతులు): స్ట్రోక్ బాధితుడు రెండు చేతులను ముందుకు చాచి పట్టుకోమని అడగాలి. ఒక చేయి కిందికి జారిపోవడం లేదా ఒక చేయిని పైకి లేపలేకపోవడం, చేతుల్లో బలహీనత వంటివి స్ట్రోక్ లక్షణాలు.
S – స్పీచ్ (మాట): వ్యక్తిని ఒక సాధారణ వాక్యం చెప్పమని అడగాలి. మాట తడబడటం, స్పష్టంగా మాట్లాడలేకపోవడం (స్లర్రింగ్), లేదా వాక్యాన్ని పూర్తి చేయలేకపోవడం వంటివి మాట దెబ్బతిన్నట్లు సూచిస్తాయి. ఇది కూడా స్ట్రోక్కు ఒక ముఖ్యమైన సంకేతం.
T – టైమ్ (సమయం): పైన పేర్కొన్న లక్షణాలు ఎప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయి అనేది తెలుసుకోవడం అత్యవసరం.
ఇవి కాకుండా తీవ్రమైన తలనొప్పి, చూపు సమస్యలు, నడకలో తేడా, శరీరంలో ఒకవైపు మొద్దుబారడం, కన్ఫ్యూజన్ వంటి ముందస్తు లక్షణాలు కూడా ఉంటాయి. BP ఎక్కువగా ఉండేవాళ్లు, షుగర్, కొలెస్ట్రాల్, స్మోకింగ్/మద్యం అలవాట్లు ఉన్నవారు.. ఊబకాయం, స్ట్రెస్, ఫ్యామిలీ హిస్టరీ ఉన్నవాళ్లకి రిస్క్ ఎక్కువ ఉంటుంది.
వైద్యులు చికిత్సను ప్రారంభించడానికి ఈ సమయ పరిమితిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. స్ట్రోక్ వచ్చిన తర్వాత కొన్ని గంటలలోపు (విండో పీరియడ్) కొన్ని చికిత్సా పద్ధతులు మాత్రమే ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. ఈ సమయ పరిమితిని దాటితే, చికిత్సల ప్రభావం గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది, లేదా అవి పనిచేయకపోవచ్చు.
అందుకే, లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం కోసం సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం. సకాలంలో సరైన చికిత్స అందించడం వల్ల స్ట్రోక్ వల్ల కలిగే దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలను తగ్గించవచ్చు మరియు రోగి త్వరగా కోలుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ అనేది ఒక వైద్య అత్యవసరం, కాబట్టి దాని లక్షణాలను గుర్తించి, తక్షణమే స్పందించడం ద్వారా ప్రాణాలను కాపాడవచ్చు మరియు వైకల్యాన్ని నివారించవచ్చు.
(ఈ సమాచారం వైద్య నిపుణుల నుంచి సేకరించబడింది. మీకు ఎలాంటి లక్షణాలు ఉన్నా వైద్యులను సంప్రదించండి)
