మహాశివరాత్రి అనేది కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు.. అది ఆత్మజ్ఞానం, వైరాగ్యం, భక్తి ఈ మూడింటి సంగమం. “శివ” అంటే శుభం, మంగళం, చైతన్యం. ఆ చైతన్యాన్ని అనుభవించడానికి మహాశివరాత్రి ఒక మహత్తర అవకాశం. ఈ పవిత్ర రాత్రిలో శివలింగాన్ని ఆరాధించే సమయంలో ఏమి సమర్పించాలి, ఏమి సమర్పించకూడదు అనే విషయాలు తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే శివారాధనలో ప్రతీ వస్తువుకి ఒక ఆధ్యాత్మిక అర్థం ఉంటుంది.
శివునికి ఏమి సమర్పించాలి?
1. బిల్వ పత్రాలు (బిల్వదళాలు)
బిల్వ పత్రం శివునికి అత్యంత ప్రీతికరమైనది.
మూడు ఆకులు – సత్వ, రజ, తమో గుణాల సమతుల్యతకు సూచన.
“త్ర్యంబకం యజామహే” అనే త్రినేత్ర స్వరూపానికి ప్రతీక.
గమనిక: పాడైపోని, శుభ్రమైన బిల్వ పత్రాలు మాత్రమే సమర్పించాలి.
2. అభిషేక ద్రవ్యాలు
శివలింగానికి అభిషేకం చేయడం అంటే మన అహంకారాన్ని కరిగించడం.
పాలు – శుద్ధి, పవిత్రత
నీరు / గంగాజలం – జీవశక్తి
తేనె – మధురమైన మాటలు
పెరుగు – స్థిరత్వం
నెయ్యి – త్యాగబుద్ధి
పంచామృత అభిషేకం విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
3. విభూతి (భస్మం)
విభూతి మనకు ఒక గొప్ప సత్యాన్ని గుర్తుచేస్తుంది.. “ఈ శరీరం భస్మమవుతుంది, కానీ ఆత్మ శాశ్వతం.”
అహంకారాన్ని త్యజించడానికి విభూతి సమర్పణ అద్భుతమైన సాధన.
4. ధతూరా, భంగ్ (సాంప్రదాయ ప్రకారం)
శివుని వైరాగ్య స్వరూపానికి ప్రతీక. ఇవి అతి కోరికల నియంత్రణను సూచిస్తాయి.
(గమనిక: స్థానిక సంప్రదాయాలను పాటించాలి.)
5. దీపం, ధూపం
దీపం – అజ్ఞానంపై జ్ఞాన ప్రకాశం
ధూపం – మనసులోని దుర్గుణాల నివృత్తి
6. మంత్ర జపం
“ఓం నమః శివాయ”.. ఈ పంచాక్షరీ మంత్రం మహాశివరాత్రి రోజున విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
శివారాధనలో ఏమి సమర్పించకూడదు?
1. కుంకుమ
శివుడు వైరాగ్యమూర్తి. కుంకుమం శక్తి స్వరూపానికి సంబంధించినది కాబట్టి శివలింగానికి సాధారణంగా సమర్పించరు.
2. తులసి ఆకులు
తులసి విష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతికరమైనది. శివారాధనలో ఇది వర్జ్యం.
3. కేతకి/మొగలి పువ్వు
పురాణకథల ప్రకారం శివునికి కేతకి పుష్పం ఇష్టంకాదు. ఈ పుష్పాన్ని శివపూజలో అస్సలు ఉపయోగించకూడదు.
4. విరిగిన లేదా పాడైన పువ్వులు
శివారాధనలో శుభ్రత, పవిత్రత ముఖ్యమైనవి. విరిగిన పుష్పాలు, వాడిపోయిన ఆకులు సమర్పించకూడదు.
5. అహంకారం, కోపం, అసూయ
ఇవి బయట కనిపించవు కానీ శివునికి అస్సలు ఇష్టంలేనివి.
శివారాధనలో వీటిని పూర్తిగా విడిచిపెట్టాలి.
మహాశివరాత్రి ఉపవాసం – అసలైన అర్థం
ఉపవాసం అంటే ఆకలితో ఉండడం మాత్రమే కాదు.. చెడు ఆలోచనల నుంచి ఉపవాసం, చెడు మాటల నుంచి ఉపవాసం, చెడు పనుల నుంచి ఉపవాసం.. ఇదే నిజమైన శివభక్తి. మహాశివరాత్రి రోజున శివుని ఆరాధించేటప్పుడు బాహ్య సమర్పణల కంటే అంతర్ముఖ శుద్ధి ముఖ్యం. పువ్వుల కంటే పవిత్రమైన మనసు, అభిషేకం కంటే కరిగిన అహంకారం.. ఇవే శివునికి అత్యంత ప్రీతికరమైన నైవేద్యాలు.
(Disclaimer : ఈ వార్తలోని సమాచారం మత విశ్వాసాలపై ఆధారపడి ఉంది. దీనిని టీవీ9 తెలుగు ధృవీకరించదు.)