భారతీయ ధర్మశాస్త్రాలు, నీతి–నైతికతలపై చర్చ జరిగేటప్పుడు మహాత్మా విదురుడు పేరు ప్రత్యేకంగా వినిపిస్తుంది. భీష్ముడు, చాణక్యుడు, శుక్రాచార్యుడు వంటి మహానుభావుల సరసన విదురుడు తనదైన ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాడు. మహారాజ ధృతరాష్ట్రుడికి సోదరుడిగా, ప్రధానమంత్రి (మంత్రి)గా వ్యవహరిస్తూ, ఆయన చెప్పిన సత్యాలు నేటికీ సమాజానికి దారిచూపుతున్నాయి. ఆచార్య చాణక్యుడు జీవనంలోని అనేక కోణాలపై తన ఆలోచనలను వివరించినట్లే.. విదురుడు కూడా విజయవంతమైన, ధర్మబద్ధమైన జీవితం కోసం కొన్ని స్పష్టమైన సూత్రాలను వివరించాడు. విదుర నీతి ప్రకారం, మనలోని కొన్ని చెడు అలవాట్లు మన జీవితాన్ని క్రమంగా చీకటివైపు నెట్టేస్తాయి. అటువంటి అలవాట్లలో ముఖ్యమైన ఐదింటిని ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
అదుపు లేని కోపం
మహాత్మా విదురుడు కోపాన్ని మనిషికి అత్యంత ప్రమాదకరమైన శత్రువుగా పేర్కొన్నాడు. కామం, కోపం, దురాశ.. ఇవి నరకానికి దారితీసే మూడు ద్వారాలుగా ఆయన వివరించాడు. కోపం మనిషి యొక్క ఆలోచనాశక్తిని దెబ్బతీయడమే కాకుండా అతని ఆత్మబలాన్ని కూడా నాశనం చేస్తుంది. చిన్న చిన్న విషయాలకు కోపపడే వ్యక్తి చివరకు బాధల గర్భంలోకి జారిపోతాడు.
అసూయ, ద్వేష భావం
విదురుడు శాశ్వత సంతోషాన్ని పొందలేని ఆరు రకాల వ్యక్తులను ప్రస్తావించాడు.. అసూయపడేవారు, ద్వేషించేవారు, ఎప్పుడూ అసంతృప్తిగా ఉండేవారు, కోపగించేవారు, అనుమానంతో జీవించేవారు, ఇతరులపై ఆధారపడేవారు. ఇతరుల విజయాలను చూసి అసూయపడడం కన్నా, వాటి నుంచి ప్రేరణ పొందడం మేలైన మార్గం. సంతృప్తి భావాన్ని పెంపొందించుకుని, ఇతరుల స్వేచ్ఛను గౌరవించే వ్యక్తి మాత్రమే నిజమైన ఆనందాన్ని పొందగలడు.
అతిగా నమ్మకం లేదా అంధ విశ్వాసం
నమ్మకం విషయంలో విదుర నీతి చాలా స్పష్టంగా ఉంటుంది. నమ్మకంలేని వ్యక్తిని నమ్మకూడదు. అలాగే నమ్మకమైన వ్యక్తినీ అతిగా నమ్మకూడదు అని ఆయన సూచించాడు. అతి విశ్వాసం చివరికి మోసానికి, భయానికి దారితీస్తుంది. అదే సమయంలో ఎవ్వరినీ నమ్మకుండా, తనవారినే దూరం చేసుకునే వ్యక్తి అధర్మ మార్గంలో నడుస్తున్నాడని విదుర అభిప్రాయం.
తనను తాను గొప్పగా చెప్పుకుంటూ ఇతరులను విమర్శించడం
తనను తాను పొగుడుకోవడం, ఇతరులను తక్కువ చేసి మాట్లాడటం ఒక విధమైన స్వీయ విధ్వంసక అలవాటు. విదుర నీతి ప్రకారం.. తన సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించడంలో పరిమితి లేకుండా, ఇతరులను విమర్శించే వ్యక్తి సమాజంలో గౌరవాన్ని కోల్పోతాడు. ఈ ప్రతికూల మనస్తత్వం క్రమంగా అభివృద్ధికి ఉన్న అన్ని మార్గాలను మూసివేస్తుంది.
మూర్ఖపు ప్రవర్తన
విదురుడు మూర్ఖుడి లక్షణాలను కూడా స్పష్టంగా వివరించాడు. ఆహ్వానం లేకుండా ఇతరుల ఇంట్లోకి లేదా సమావేశంలోకి ప్రవేశించడం, అడగకుండానే మాట్లాడటం, నమ్మదగని వ్యక్తులను కూడా గుడ్డిగా నమ్మడం.. ఇవన్నీ విచక్షణ లేని ప్రవర్తనకు ఉదాహరణలు. ఇలాంటి అలవాట్లు చివరకు అపకీర్తికి, నాశనానికి దారితీస్తాయని విదురుడు హెచ్చరించాడు.
