పరమ శివుని గుణాన్విత శక్తులలోని అత్యంత శక్తివంతమైన, సకల భయాల్నీ, భక్తినీ కలిగించే వైశిష్ట్య గణాలు ప్రమథులు. ‘ప్రమథ’ అంటే – “పరిమితి లేని, మహాశక్తివంతులు, తర్కం, జ్ఞానం కలిగిన యోధులు” అని అర్థం. వీరు దేవతలకూ భయం, భక్తి కలిగిస్తారు. దేవతలు ధర్మపాతం లోంచి తప్పితే, వీరు నిగ్రహశక్తితో సరిచేస్తారు. రుద్ర సూక్తంలో చెప్పబడినట్లు.. “సహస్రాణి సహస్రశో యే రుద్రా …” వీరు సర్వత్రా వ్యాపించి, రుద్రశక్తిగా సృష్టి పరంపరలో సంచరిస్తారు.
ముఖ్య ప్రమథ నాయకులు
వీరభద్రుడు – దక్షయజ్ఞంలో శివుని జటాలోనుంచి ఉద్భవించిన పరాక్రమవంతుడు. దేవతలను శిక్షించే శక్తి కలిగి, సాక్షాత్ శివస్వరూపంగా గణాధిపతిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఆది వృషభం – ధర్మదేవత. శివుని సమీపంలో ఉండి ధర్మాన్ని పరిరక్షించే తెల్లని వృషభ రూపం. శివుడు సృష్టికి ముందు ఈ వృషభ రూపంలో ధర్మ దేవతను సృష్టించారు.
నందీశ్వరుడు – శిలాదుని పుత్రుడు. శివుని రక్షకుడు, అంతరంగిక సేవకుడు. కైలాసానికి వచ్చే ప్రతి భక్తుడు, ఆయన అనుమతి లేని పక్షంలో శివ దర్శనం పొందలేరు.
భృంగి – శివుని పరమ భక్తుడు. భ్రమరంలా శివుని చుట్టూ తిరిగి, శివపూజలో అద్భుత భక్తి చూపించాడు. శివుని ప్రత్యేక అనుగ్రహంతో ‘మూడో కాలు’ ప్రసాదం పొందాడు.
స్కందుడు (కుమారస్వామి) – శివకుమారుడు, దేవసేనాధిపతి. శివజ్ఞానం లోనూ, యోధశక్తిలోనూ పరిణీతుడు.
ఇతర ప్రముఖ ప్రమథులు
కాలభైరవుడు – బ్రహ్మ తలనను విహరించిన రుద్రశక్తి, కాశీ పురక్షేత్ర పాలకుడు.
రిటి – శివకృపతో పరమజ్ఞానిని పొందిన ఋషి.
బాణుడు – శివునితో యుద్ధం కోరిన పరమభక్తుడు. ఆయన బాణలింగాలు నర్మదా నదిలో ప్రసిద్ధి చెందాయి.
చండీశుడు – చిన్నప్పటి గోపబాలుడు, శివాభక్తిలో అద్భుతం చూపి, శివగణాధిపత్యం పొందాడు.
గణాలలో స్థానం పొందిన ఇతరులు
అగస్త్యుడు, ఉపమన్యుడు, పిప్పలాదుడు, దుర్వాసుడు వంటి ఋషులు, శాంభవ దీక్ష ద్వారా శివగణాలవంటి స్థానం పొందారు. విభూతులు, రుద్రాక్షలు, శివలింగ ధారణతో శివకర్మలో అనన్యభక్తితో సంచరించే శివయోగులు కూడా వీరి వర్గంలో ఉంటారు.
స్త్రీలు, శరణులు
గురుపరంపరలోని శిష్య శివశరణలు, భక్తులందరూ గణాలలో స్థానం పొందారు. ఉదాహరణకు, అక్క మహాదేవి, హేమరెడ్డి మల్లమ్మ వంటి మహాశక్తివంతమైన శివశరణలు, 12వ శతాబ్ద శరణులు బసవ, అల్లమప్రభు, చెన్నబసవ, సిద్ధరాములు శివగణాల అవతారాలు అని బసవ పురాణం చెబుతుంది.
వైశిష్ట్యం
ప్రమథ గణాలు రకరకాల రూపాల్లో ఉంటారు. కొన్ని శివసారూప్యములో, మరికొన్ని ప్రత్యేక అవయవాలు, ముఖాలు, శరీరాల ద్వారా శక్తిని ప్రసరిస్తారు. వారి లీలలు, శక్తి విశేషాల వివరాలు తెలుసుకోవాలంటే, పాల్కురికి సోమనాథుని బసవ పురాణం చదవడం ముఖ్యమే. వారి పేర్లను గమనించడం, ఆలోచించడం మాత్రమే ఒక మహా ప్రసాదమే. ప్రపంచమంతా శివమయంగా, శివగణాల పవిత్ర శక్తులతో నిండి ఉంది. వీరికి భక్తి, భయం, ధర్మపరిరక్షణ ప్రధాన లక్షణాలు. ఈ శివగణాలు ప్రతి శివభక్తునికి మార్గదర్శకులుగా, శివకర్మలో పునరుత్థానంగా ఉంటారు.
(Disclaimer: ఈ వార్తలోని సమాచారం మత సంబంధమైన అంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. పాఠకుల ఆసక్తి మేరకు అందించడం జరిగింది. దీనిని సంస్థ ధృవీకరించదు.)
